WOLNOŚĆ DO WYBORU LIDERÓW

W dzisiejszej Europie towarzyszy nam demokracja. Wybieramy własnych liderów na mocy głosowania, usuwamy ich ze stanowiska, jeśli uznamy, że nie spełniają swoich obowiązków, i możemy dołączać lub stowarzyszać się z dowolną partią polityczną.

Łatwo jest przyjmować demokrację za pewnik, jednak jeszcze zaledwie 30 lat temu ludzie byli w stanie oddać swoje życie za prawo do głosowania na wybrane przez siebie osoby czy partie. Przed rewolucjami w 1989 roku i późniejszym upadkiem reżimu sowieckiego obywatele Związku Radzieckiego podlegali ścisłym rządom komunistycznym.

Ówczesny system polityczny obejmował fasadę demokracji, jednak rzeczywistość przedstawiała się nieco inaczej.

Teoretycznie każde miasto i region miały własną radę powoływaną na mocy „głosowania”. Wyborców dzielono na trzy grupy: żołnierzy, pracownicy firmowi oraz mieszkańcy każdej dzielnicy. Te trzy grupy wybierały radę, która z kolei wybierała polityków dalszej części łańcucha.

Brzmi jak demokracja, prawda? Cóż, nie do końca…

Był bowiem pewien problem. Chociaż wszyscy mieli prawo do głosowania, nie można było kandydować w wyborach, chyba że należało się do Partii Komunistycznej. Można więc było głosować na dowolną osobę, o ile tylko była ona członkiem Partii Komunistycznej. Nie było alternatywy.

Jeśli ktoś zbuntował się, odmówił głosowania lub zniszczył swoją kartę wyborczą, jego głos był domyślnie traktowany jako głos na Partię Komunistyczną

W dzisiejszych czasach w wyborach możemy głosować na dowolną partię lub kandydatach. Dobrze też wiemy, że wszyscy kandydaci przeszli solidny proces selekcji, aby mieć pewność, że nadają się na dane stanowisko. Nie zawsze jednak tak było.

W Związku Radzieckim sposób wyboru lidera był zdecydowanie bardziej skomplikowany – często towarzyszyła mu tajemnica i walki o władzę na najwyższych szczeblach rządu. Właśnie w ten sposób Nikita Chruszczow został Sekretarzem Generalnym Unii Radzieckiej po śmierci Stalina w latach 50-tych.

Pokonując przeciwników i powodując ich spadek na niższe szczeble, Chruszczow przekonał wystarczającą liczbę członków Biura Politycznego – najwyższego zgromadzenia decyzyjnego – że to właśnie on najlepiej nadaje się do rządzenia krajem, a obywatele Związku Radzieckiego nie mieli prawa (lub głosu) do obalenia tej tajnej decyzji.

Po objęciu swoich stanowisk ci niedemokratyczni liderzy zaczęli posiadać przerażającą moc. Szacuje się, że komunistyczni przywódcy Związku Radzieckiego byli łącznie odpowiedzialni za śmierć około 15 milionów osób, z których wiele zostało bezlitośnie pozbawionych życia, uwiezionych czy zesłanych do gułagu.

Można więc było głosować na dowolną osobę, o ile tylko była ona członkiem Partii Komunistycznej. Nie było alternatywy

Niegdyś najbardziej znienawidzonym liderem komunistycznym był Nicolae Ceaușescu, który stworzył wyjątkowy kult swojej osoby jako Pierwszy Sekretarz komunistycznej Rumunii od 1965 roku do swojej śmierci w 1989 roku. Księgarnie miały obowiązek posiadać 28 tomów jego przemów; malarze i poeci musieli tworzyć sztukę celebrującą go; a wszelkie przejawy krytyki prowadziły do nękania, aresztowania i nawet morderstwa. Ceaușescu, porównywany przez wielu obywateli do słynnego rodaka – hrabiego Draculi – stał się postacią znienawidzoną przez swój głodujący naród, który okazywał frustrację wobec jego luksusowego życia.

Ten brutalny lider, który nie został wybrany przez obywateli, utrzymywał swoją władzę przez prawie 25 lat, zanim ludowi ostatecznie udało się przeciwstawić jego rządom w 1989 roku. Po krwawym zamachu stanu, który przyczynił się do śmierci wielu osób, Ceaușescu wraz z żoną został zastrzelony w dniu Bożego Narodzenia.

Prawdziwi ludzie: Václav Havel

Václav Havel był czeskim dramaturgiem i działaczem politycznym, który stał się znany w Czechosłowacji w latach 60-tych, kiedy to z dysydenta został mianowany prezydentem. Jego działania podczas Praskiej Wiosny w 1968 roku – osiem miesięcy reform politycznych i protestów, które ostatecznie zostały stłumione po inwazji Sowietów – zwróciły uwagę tajnej policji.

Havel wielokrotnie trafiał do więzienia za swoje przekonania polityczne i dlatego też stał się bohaterem w oczach swojego ludu. Odegrał istotną rolę podczas Aksamitnej Rewolucji, która przyczyniła się do pokojowego obalenia rządów komunistycznych w 1989 raku.

W 1990 roku w Czechosłowacji odbyły się pierwsze wolne wyboru od 44 lat, podczas których na prezydenta został wybrany właśnie Havel.


Pin It on Pinterest